Nhiễm trùng rốn và cách phòng tránh

Nguyên nhân gây nhiễm trùng rốn sơ sinh:

Thường gặp là do các mẹ sợ làm đau bé nên không dám đụng vào rốn bé mà cứ để kệ như vậy và quấn kín lại. Do bị băng kín suốt ngày đêm nên rốn của bé bị ẩm ướt, khó thoát ẩm, tạo thuận lợi cho vi khuẩn phát triển gây nhiễm trùng. Rốn bé là vùng nhạy cảm, là môi trường lý tưởng cho các loại vi khuẩn yếm khí xâm nhập và phát triển.

Bé được vệ sinh rốn thường xuyên nhưng do sơ suất, mẹ bé không kịp thay tã lót ngay sau khi bé đại tiểu tiện, phân và nước tiểu của bé đọng lại là điều kiện để vi khuẩn sinh sôi, khi phân và nước tiểu dính vào vùng rốn bé là lập tức gây nhiễm trùng rốn nhanh chóng.

Do quan niệm dân gian nên một số gia đình thường dùng các loại thuốc, lá, bột… để bôi hoặc đắp vào vùng rốn của bé với mục đích làm ấm bụng, làm rốn nhanh rụng… Điều này làm cho rốn bé bị nhiễm trùng nặng vì phải chịu đựng nhiều chất hỗn hợp, có khi còn bị ngộ độc, nhiễm trùng máu, nặng thì tử vong.

Dấu hiệu nhiễm trùng rốn sơ sinh:

* Dấu hiệu tại chỗ:

Viêm rốn có mủ: Rốn chảy mủ, tiết dịch bẩn, hôi; vùng da quanh rốn bị sưng nề đỏ, chảy máu, rỉ nước kể cả sau khi rốn đã rụng.

Viêm động mạch rốn: Thành bụng phía dưới rốn phù nề, tấy đỏ; vuốt ngược thành bụng từ xương mu lên rốn sẽ thấy mủ chảy ra. Trẻ sốt, quấy khóc, biếng ăn, mệt mỏi.

Viêm tĩnh mạch rốn: Thành bụng phía trên rốn tấy đỏ, phù nề; vuốt xuôi thành bụng từ mỏm ức xuống rốn sẽ thấy mủ chảy ra.

Hoại tử rốn: Rốn chảy máu mủ, mùi hôi; vùng da và tổ chức dưới da quanh rốn có màu thâm tím.

* Dấu hiệu toàn thân: Bé khó chịu, ngủ không yên, quấy khóc, bú kém, rối loạn tiêu hóa, có thể bị sốt...

Xử trí:

Chăm sóc rốn bằng cách nặn sạch mủ, rửa rốn bằng dung dịch nước muối sinh lý (Natriclorid 9‰) rồi thấm khô, thay băng rốn hàng ngày hoặc mỗi khi rốn bị dính nước, phân, nước tiểu… Nếu rốn bị hoại tử, nhiễm khuẩn nặng mà chăm sóc tại nhà không hiệu quả hoặc tình trạng toàn thân kém (bé sốt, quấy khóc hoặc li bì, bỏ bú…) thì phải đưa bé đến bệnh viện để được can thiệp bằng các phương pháp tích cực.

Cách chăm sóc rốn sơ sinh đúng cách:

Người chăm sóc phải rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, lau khô (cả trước và sau khi chăm sóc rốn cho bé).
Dùng nước muối sinh lý hoặc nước đun sôi để nguội rửa rốn, không dùng dung dịch sát trùng. Lau sạch quanh chân rốn, dây rốn, kẹp rốn và mặt cắt cuống rốn. Sau đó, lau khử trùng từ chân rốn ra vùng da xung quanh khoảng 3 - 5 cm.
Trong khi chăm sóc rốn, chú ý quan sát và phát hiện kịp thời những dấu hiệu bất thường như mủ, máu nơi chân rốn, dây cuống rốn và vùng da xung quanh.
Hạn chế sờ vào cuống rốn và vùng quanh rốn.
Để rốn hở, thông thoáng, tiếp xúc không khí càng lâu càng tốt.
Chỉ dùng loại băng quấn rốn mỏng, thoáng. Nên quấn tã và quần áo phía dưới rốn.
dưới và để hở cuống rốn.
Tiếp tục chăm sóc như trên sau khi rốn rụng đến khi chân rốn khô và không rỉ nước. Nếu vẫn còn tình trạng rỉ nước chân rốn sau khi rốn rụng 3 ngày thì nên đưa bé đi khám.

Phòng nhiễm trùng rốn sơ sinh:

Chị em mang thai cần đi khám thai định kỳ và đăng ký sinh đẻ tại cơ sở y tế để được chăm sóc đúng cách.
Nhân viên y tế cần thực hiện tốt chế độ vô khuẩn phòng đẻ cũng như kỹ thuật đỡ đẻ.
Sau khi sản phụ về nhà, được cán bộ y tế theo dõi và chăm sóc rốn cho bé là tốt nhất. Nếu không có điều kiện thì mẹ bé và người chăm sóc bé phải được hướng dẫn cách chăm sóc cẩn thận, chu đáo.
Tắm bé bằng nước đun sôi để nguội pha với nước nóng để giữ sạch rốn bé, tránh nhiễm khuẩn.
Chăm sóc rốn đúng quy trình kỹ thuật; mỗi khi băng rốn bị thấm nước, chất bẩn, nước tiểu, phân… thì phải thay ngay.
Quần áo, tã lót của trẻ phải được giặt sạch bằng xà phòng nhẹ và phơi nắng hoặc là ủi khô trước khi dùng.
Theo dõi sát tình trạng rốn của bé, nếu thấy dấu hiệu bất thường phải gọi điện cho nhân viên y tế để được tư vấn cách xử trí hoặc đưa bé đến cơ sở y tế.



BS Khánh Duy